7 สัญญาณว่าน้องกำลังเลือกคณะเพราะคนอื่น ไม่ใช่เพราะตัวเอง

"เลือกคณะนี้เพราะพ่อแม่อยากให้เรียน หรือเพราะเราอยากเรียนจริงๆ?"

ถ้าน้องเคยถามตัวเองแบบนี้ แล้วรู้สึกใจหายนิดๆ... บทความนี้อาจช่วยให้น้องเห็นภาพชัดขึ้นนะ

---

ทำไมเรื่องนี้สำคัญ?

ถ้าบุคคลต้องทำงานในอาชีพที่ไม่เหมาะสมเนื่องจากไม่ได้ตัดสินใจอย่างถูกต้องในกระบวนการเลือกอาชีพ ปัญหาทางจิตใจอาจเกิดขึ้นกับบุคคลนั้น รวมถึงความล้มเหลวและความไม่มีประสิทธิภาพในอาชีพ ทำให้ระดับความสุขของบุคคลจะลดลงในชีวิต 

การแทรกแซงของพ่อแม่ในการเลือกอาชีพสามารถทำให้วัยรุ่นเสี่ยงต่อ school burnout และอาการซึมเศร้า การแทรกแซงของพ่อแม่มีความสัมพันธ์เชิงลบกับความมั่นใจในการตัดสินใจเรื่องอาชีพ และมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับความวิตกกังวลในโรงเรียน 

---

7 สัญญาณที่ต้องระวัง

1. พูดถึงคณะที่เลือกโดยใช้คำว่า "พ่อแม่อยากให้..."

พ่อแม่ไม่ได้จะเอาปืนจ่อหัวน้องแล้วบอกว่า "ลูกต้องเป็นหมอ" แต่ตั้งแต่เด็กๆ พวกเขาพูดว่า "ลูกจะเป็นหมอที่เก่งมากเลย พ่อรอไม่ไหวที่จะเห็นลูกมีหูฟังคล้องคอ"

2. รู้สึกกลัวมากกว่าตื่นเต้นเมื่อคิดถึงการเรียน

แรงกดดันจากพ่อแม่ในการเลือกสาขาวิชาสามารถกระตุ้นความเครียดทางจิตใจ ความกลัวความล้มเหลว และความสนใจที่ลดลงในกิจกรรมที่เคยสนุก 

3. ไม่สามารถอธิบายได้ว่าทำไมถึงเลือกคณะนี้

ถ้าน้องถูกถามว่า "ทำไมเลือกคณะนี้?" แล้วตอบได้แค่ "ก็...พ่อแม่บอกว่าดี" หรือ "ก็มันมีงานทำ" โดยไม่มีความตื่นเต้นส่วนตัว นี่คือสัญญาณ

4. เปรียบเทียบกับคนอื่นตลอดเวลา

"เพื่อนเลือกคณะนี้" "พี่ข้างบ้านเรียนแล้วรวย" ถ้าเหตุผลของน้องมาจากคนอื่นทั้งหมด ลองถามตัวเองว่า "แล้วเราล่ะ?"

5. รู้สึก "ต้อง" มากกว่า "อยาก"

พ่อแม่ที่มีส่วนร่วมมากเกินไปในกิจกรรมเกี่ยวกับอาชีพของลูก แสดงพฤติกรรมแทรกแซงในการพัฒนาอาชีพ และเข้าแทรกแซงการตัดสินใจเรื่องอาชีพ การเลี้ยงลูกแบบนี้ไม่ได้ให้สภาพแวดล้อมทางสังคมที่สนับสนุนวัยรุ่น แต่กลับยับยั้งการเติบโตของความเป็นอิสระของวัยรุ่น PubMed Central

6. ไม่เคยลองหาข้อมูลด้วยตัวเอง

ถ้าน้องไม่เคยค้นหาว่าคณะที่จะเข้าเรียนอะไรบ้าง ทำงานอะไรได้ หรือชีวิตในคณะเป็นอย่างไร แต่แค่ทำตามที่คนอื่นบอก นี่คือสัญญาณ

7. คิดถึงอนาคตแล้วรู้สึก "ว่างเปล่า" แทนที่จะ "มีพลัง"

หากบุคคลทำงานในอาชีพที่เหมาะสม มันจะให้ความพึงพอใจทั้งทางกายภาพและจิตใจอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ถ้าน้องคิดถึงอนาคตในสาขานั้นแล้วไม่รู้สึกอะไรเลย อาจถึงเวลาทบทวน

---

แล้วจะทำอย่างไร?

พ่อแม่บางคนสนับสนุนการสำรวจเส้นทางอาชีพต่างๆ อย่างแข็งขัน ขณะที่บางคนอาจกดดันให้เดินตามเส้นทางอาชีพที่เฉพาะเจาะจง 

ถ้าน้องรู้สึกว่ากำลังอยู่ในสถานการณ์นี้:

• ลองพูดคุยกับพ่อแม่อย่างเปิดใจ
• หาข้อมูลเกี่ยวกับสิ่งที่ตัวเองสนใจจริงๆ
• ปรึกษาครูแนะแนวหรือพี่ที่เรียนในสาขานั้น

---

สรุปสำหรับน้องๆ

ชีวิตสมัยใหม่ถูกหล่อหลอมด้วยอิทธิพลของครอบครัว เพื่อน และอาชีพ อย่างไรก็ตาม ครอบครัวเป็นปัจจัยพื้นฐานที่สุดและส่งผลต่อสิ่งอื่นๆ ด้วย ในแง่นี้ ผลกระทบเชิงบวกของครอบครัวจะช่วยให้เด็กๆ ตัดสินใจได้ดีขึ้น 

การรับฟังคนรอบข้างไม่ใช่เรื่องผิด แต่การตัดสินใจครั้งสำคัญนี้ควรมาจาก "ใจของน้องเอง" เพราะคนที่จะใช้ชีวิตกับมันคือน้อง ไม่ใช่ใครอื่น