Testing กับ QA คนละเรื่องกัน! Software Tester กับ QA Engineer ต่างกันยังไง เรียนคณะไหนได้บ้าง

วันที่เวลาโพส 21 กันยายน 69 14:05 น.

พี่กองทัพ AP

รู้จักอาชีพ

Testing กับ QA คนละเรื่องกัน! Software Tester กับ QA Engineer ต่างกันยังไง เรียนคณะไหนได้บ้าง

สองชื่อนี้มักถูกพูดถึงคู่กัน แต่ในหลักการทดสอบซอฟต์แวร์ Testing กับ QA ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน พี่จะพาไปดูว่าต่างกันตรงไหน และมีตัวอย่างหลักสูตรไหนในไทยที่เรียนเรื่องนี้

ภาพประกอบบทความ Software Tester กับ QA Engineer

น้องเคยเจอแอปค้าง กดปุ่มแล้วไม่ไปไหน หรือเว็บเด้งออกกลางทางไหมคะ ISTQB (International Software Testing Qualifications Board) ซึ่งดูแลระบบใบรับรองด้านการทดสอบซอฟต์แวร์ระดับสากล อธิบายไว้ว่าซอฟต์แวร์ที่ทำงานผิดพลาดอาจทำให้เสียเงิน เสียเวลา หรือเสียชื่อเสียงทางธุรกิจ และการทดสอบซอฟต์แวร์ช่วยประเมินคุณภาพและลดความเสี่ยงที่ซอฟต์แวร์จะล้มเหลวระหว่างใช้งาน

แล้วชื่ออย่าง Software Tester กับ QA Engineer ล่ะ ต่างกันไหม พี่จะเล่าเป็นสองชั้นนะคะ ชั้นแรกคือแนวคิดของงาน ชั้นที่สองคือชื่อตำแหน่ง ซึ่งไม่จำเป็นต้องตรงกันเสมอไป

บทบาทหลักที่หลักสูตร ISTQB Foundation ครอบคลุม คือบทบาทบริหารการทดสอบ และบทบาทลงมือทดสอบ

เป็นกรอบของหลักสูตรนี้ ไม่ใช่จำนวนอาชีพในตลาดงาน

3หน่วยกิต

วิชาการทดสอบซอฟต์แวร์ในตัวอย่างหลักสูตรไทย 2 แห่ง คือ ม.พะเยา (227361) และ มช. (261449)

ปี 3

ชั้นปีที่ ม.พะเยาวางวิชาการทดสอบซอฟต์แวร์ไว้ในแผนการเรียน (ภาคการศึกษาต้น)

Testing กับ QA มักถูกใช้แทนกัน แต่ในหลักการแล้วเป็นคนละเรื่อง สรุปความจากหลักสูตร ISTQB Foundation

Testing กับ QA ต่างกันตรงไหน

ชั้นที่ 1 · แนวคิดของงาน

ISTQB แยกไว้แบบนี้

Testing

รูปแบบหลักของ Quality Control

โฟกัส: ตัวผลิตภัณฑ์
ทำอะไร: ตรวจหาข้อบกพร่องและประเมินคุณภาพของซอฟต์แวร์
ไม่รวม: การหาสาเหตุแล้วแก้ข้อบกพร่อง ISTQB นับเป็นอีกงานหนึ่งที่เรียกว่า debugging

Quality Assurance

โฟกัส: กระบวนการ
ทำอะไร: แนวทางเชิงป้องกันที่มุ่งวางและปรับปรุงกระบวนการทำงาน
หลักคิด: ถ้าทำตามกระบวนการที่ดีอย่างถูกต้อง ก็จะได้ผลิตภัณฑ์ที่ดี

จุดที่น้องควรรู้คือ ISTQB ระบุว่า QA เป็น ความรับผิดชอบของทุกคนในโปรเจกต์ ดังนั้น QA ในความหมายนี้เป็นแนวคิด ไม่ได้หมายถึงงานของคนที่มีตำแหน่ง QA คนเดียวนะคะ

แล้วชื่อตำแหน่งแยกกันชัดไหม

ชั้นที่ 2 · ชื่อตำแหน่ง ดูจากตัวอย่างข้อมูล

จากข้อมูลที่พี่หามา พบทั้งแบบรวมและแบบแยก

ตัวอย่างจากสหรัฐฯ

ฐานข้อมูลอาชีพ O*NET ของกระทรวงแรงงานสหรัฐฯ

ยกเป็นตัวอย่างชื่อที่มีการรายงานภายใต้อาชีพกลุ่มเดียวกัน

QA Engineer Software Test Engineer Automation Tester

เป็นข้อมูลของสหรัฐฯ ไม่ใช่มาตรฐานตำแหน่งงานของไทย และไม่ได้แปลว่าทุกบริษัทให้ตำแหน่งเหล่านี้ทำงานเหมือนกัน

ตัวอย่างจากไทย

หลักสูตรวิศวกรรมคอมพิวเตอร์ มช.

ระบุแยกเป็นสองอาชีพในรายชื่ออาชีพหลังจบ

Software Tester Quality Assurance Engineer

เป็นรายชื่ออาชีพของหลักสูตรนี้ ไม่ใช่มาตรฐานตลาดงานไทยทั้งหมด

หลักการของ ISTQB งานของแต่ละบทบาทขึ้นอยู่กับโปรเจกต์ ทักษะของคน และองค์กร และคนคนเดียวอาจรับหลายบทบาทพร้อมกันได้

ถ้าวันหนึ่งน้องสมัครงาน ให้ดูรายละเอียดหน้าที่ในประกาศของแต่ละที่เป็นหลัก มากกว่าดูแค่ชื่อตำแหน่ง บทความนี้จึงไม่ได้ให้ job description ตายตัวของ QA Engineer เพราะแต่ละองค์กรกำหนดต่างกันได้

สำหรับตัวอย่างงาน O*NET บรรยายอาชีพกลุ่มนี้ในสหรัฐฯ ไว้ เช่น ออกแบบแผนและสถานการณ์ทดสอบ บันทึกข้อบกพร่องในระบบติดตามบั๊กแล้วแจ้งนักพัฒนา และทดสอบส่วนที่ถูกแก้ไขในระบบเพื่อเตรียมนำไปใช้งาน

ต้องมีทักษะอะไรบ้าง

ISTQB ยกตัวอย่างทักษะที่เกี่ยวข้องกับคนทำงานทดสอบ เช่น

ความละเอียดรอบคอบ ความช่างสงสัย และใส่ใจรายละเอียด
การคิดวิเคราะห์และการคิดเชิงวิพากษ์
ความรู้ด้านเทคนิค และความรู้ในธุรกิจที่ซอฟต์แวร์นั้นใช้งาน
ทักษะการสื่อสาร

ข้อสุดท้ายสำคัญกว่าที่คิดค่ะ ISTQB อธิบายว่าคนทดสอบมักเป็นผู้นำข่าวร้ายมาบอกทีม จึงต้องสื่อสารเรื่องข้อบกพร่องอย่างสร้างสรรค์

ถ้าน้องสนใจสาย Test Automation หรือการสร้างระบบทดสอบอัตโนมัติ ISTQB ระบุว่า Test Automation Engineer ควรมีทักษะ ประสบการณ์ และความเชี่ยวชาญด้านวิศวกรรมซอฟต์แวร์ และ O*NET ก็ระบุการเขียนโปรแกรมเป็นหนึ่งในทักษะของอาชีพกลุ่มนี้ในสหรัฐฯ

เรียนคณะไหนได้บ้าง

ตัวอย่างหลักสูตรในไทยที่มีรายวิชาด้านการทดสอบหรือประกันคุณภาพซอฟต์แวร์ เช่น

ม.พะเยา

วศ.บ. วิศวกรรมซอฟต์แวร์ (หลักสูตรปรับปรุง 2565)

อยู่ในแผนการเรียน ปี 3 ภาคต้น

227361 การทดสอบซอฟต์แวร์

หลักสูตรระบุนักทดสอบซอฟต์แวร์เป็นหนึ่งในอาชีพหลังจบ

มช.

วศ.บ. วิศวกรรมคอมพิวเตอร์ (หลักสูตรปรับปรุง 2568)

วิชาเอกเลือก

261449 การทดสอบซอฟต์แวร์สำหรับวิศวกรรมคอมพิวเตอร์

เป็นวิชาเลือก จึงไม่ใช่ทุกคนที่เรียน

ม.มหิดล

วท.บ. ICT (หลักสูตรนานาชาติ ปรับปรุง 2566)

เลือกตาม specialization

Software Process and Quality Assurance ในรายวิชาเฉพาะด้าน (specialty courses) ของ Software Engineering (SE) specialization

หลักสูตรระบุ Software Tester เป็นตัวอย่างอาชีพในกลุ่ม System Testing และมี 8 specializations ให้เลือก จึงไม่ใช่ทุกคนที่เรียนวิชานี้

นี่เป็นเพียงตัวอย่าง ไม่ใช่ทุกหลักสูตรที่เปิดสอนนะคะ ก่อนสมัคร น้องควรเช็คเกณฑ์ของปีที่จะสมัครจากประกาศของมหาวิทยาลัยและ mytcas.com (ลิงก์อยู่ในแหล่งอ้างอิงท้ายบทความ)

ต่อยอดได้ทางไหน

Foundationใบรับรองพื้นฐาน ISTQB

Advancedเช่น Test Analyst, Technical Test Analyst, Test Manager

หรือ

Specialistเช่น test automation

เป็นเส้นทางของใบรับรอง ISTQB ไม่ใช่การรับประกันตำแหน่งงาน

สรุปจากพี่

ในหลักการ Testing กับ QA ต่างกันชัด Testing คือการตรวจตัวผลิตภัณฑ์ ส่วน QA คือการวางและปรับปรุงกระบวนการเพื่อป้องกันปัญหา แต่ในตัวอย่างข้อมูลที่พี่หามา ชื่อตำแหน่ง Software Tester กับ QA Engineer มีทั้งที่จัดรวมและแยกกัน ถ้าน้องสนใจงานที่ใช้ความละเอียด ความช่างสงสัย และการสื่อสาร ซึ่ง ISTQB ยกเป็นทักษะของคนทำงานทดสอบ ลองศึกษาหลักสูตรที่มีวิชาทดสอบซอฟต์แวร์เพิ่มเติมดูนะคะ พี่เป็นกำลังใจให้ค่ะ