เมื่อวันที่ 22 กันยายน 2569 คณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติอนุมัติหลักการร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) มหาวิทยาลัยน่าน เตรียมยกระดับมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา น่าน สู่ "มหาวิทยาลัยน่าน" มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐที่มีความคล่องตัวสูง วางเป้าหมายเป็น Innovation Sandbox University พร้อมเปิด 5 คณะใหม่ที่ออกแบบมาเพื่อตอบโจทย์จังหวัดน่านและภาคเหนือตอนบนโดยเฉพาะ

ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ระบุว่ามหาวิทยาลัยน่านจะพัฒนาต่อยอดจากฐานเดิมของ มทร.ล้านนา น่าน ซึ่งมีขนาดไม่ใหญ่มากนัก โดยปรับโครงสร้างให้เหมาะสมกับการบริหารท้องถิ่น มีสถานะเป็นหน่วยงานในกำกับของรัฐที่ไม่เป็นส่วนราชการและไม่เป็นรัฐวิสาหกิจ
ปรัชญาการก่อตั้งคือการจำลองและพัฒนาคนในทุกช่วงวัย เพื่อรองรับให้มีรายได้เพิ่มขึ้นและเหมาะสมกับการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี ควบคู่กับการดูแลสังคม เรียกได้ว่าเป็น "มหาวิทยาลัยของสังคม" ที่แม้ขนาดเล็กแต่มีคุณภาพสูง
พัฒนากำลังคนเป็นการเรียนรู้ตลอดชีวิต
วิจัยและนวัตกรรมระดับประเทศ แก้ไฟป่า-PM 2.5 ต่อยอด Green Economy และ Solar Economy
บริการวิชาการท้องถิ่น ยกระดับอาชีพ รายได้ และสังคมคาร์บอนต่ำ
สร้างมูลค่าเพิ่มเศรษฐกิจสร้างสรรค์เชิงวัฒนธรรม จุดเด่นของจังหวัดน่าน
บริหารจัดการรูปแบบใหม่ด้วยระบบดิจิทัล (Digital University) เน้นธรรมาภิบาล
เพิ่มรายได้ให้เกษตรกร ฟื้นฟูพื้นที่ร่วมกับป่าไม้ ทำงานร่วมกับมูลนิธิรักษ์ป่าน่าน (น่านแซนด์บ็อกซ์)
คณะใหม่ เชื่อมโยงสุขภาพ คุณภาพชีวิต และเศรษฐกิจ ส่งเสริมหลักสูตรใหม่เพื่อดึงดูดผู้มีศักยภาพเข้าเรียน
รองรับเศรษฐกิจใหม่ เช่น ยานยนต์สะอาด ดิจิทัลและ AI ใช้ประโยชน์จาก Living Lab รวมถึงองค์ความรู้ด้านวิศวกรรมภัยพิบัติ (ไฟป่า/ดินถล่ม)
ผลิตบุคลากรทางการแพทย์รองรับสังคมสูงวัยในจังหวัดน่านและพื้นที่ภาคเหนือ
รองรับการเปลี่ยนผ่านของคนกลุ่มเดิม ผสมผสานศาสตร์หลายแขนง คำนึงถึงผู้ที่อยู่มาก่อนหน้านี้ด้วย
สาระสำคัญของร่างกฎหมายกำหนดให้คุ้มครองสิทธิผู้เรียน โดยห้ามปฏิเสธการรับเข้าเรียนหรือให้ผู้เรียนระดับปริญญาตรีต้องออกกลางคันเพียงเพราะขาดแคลนทุนทรัพย์ เพื่อลดความเหลื่อมล้ำและเปิดโอกาสให้เยาวชนในพื้นที่ได้เรียนต่อใกล้บ้าน ลดปัญหา "สมองไหล" จากการย้ายออกไปเรียนและทำงานในจังหวัดขนาดใหญ่
ร่างกฎหมายยังเพิ่มความคล่องตัวด้านการบริหารงานบุคคล การเงิน และนิติกรรม ให้มหาวิทยาลัยบริหารรายได้ได้อย่างเป็นอิสระ ไม่ต้องนำส่งคลัง สามารถจัดตั้งหรือร่วมลงทุนในนิติบุคคลเพื่อต่อยอดงานวิจัยและส่งเสริม Startup ในพื้นที่ พร้อมคุ้มครองบุคลากรเดิมให้โอนย้ายตามความสมัครใจ โดยได้รับเงินเดือนและสวัสดิการไม่ต่ำกว่าเดิม
ที่มา: กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (mhesi.go.th)