แพทย์ ทันตแพทย์ เภสัชกร และสัตวแพทย์ คือ 4 วิชาชีพที่มีบทบาทสำคัญต่อระบบสุขภาพของไทย แต่ละสาขาล้วนมีจุดเริ่มต้นและเส้นทางการพัฒนาที่แตกต่างกัน ก่อนจะกลายมาเป็นหลักสูตรวิชาชีพที่เปิดสอนในหลายมหาวิทยาลัยทั่วประเทศ
บทความนี้จะพาไปรู้จักสถาบันต้นกำเนิดของทั้ง 4 สาขา พร้อมสรุปปีที่เริ่มจัดการศึกษา ระยะเวลาการเรียน และสภาวิชาชีพที่เกี่ยวข้องไว้ในที่เดียว

แพทยศาสตร์แห่งแรกของไทย คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล
จุดเริ่มต้นของการศึกษาแพทยศาสตร์ในประเทศไทยเกิดขึ้นที่โรงศิริราชพยาบาล ซึ่งได้รับการสถาปนาเมื่อวันที่ 26 เมษายน พ.ศ. 2431 ต่อมาจึงมีการจัดตั้ง “โรงเรียนศิริราชแพทยากร” และเริ่มเปิดสอนเมื่อวันที่ 5 กันยายน พ.ศ. 2433
โรงเรียนแห่งนี้ถือเป็นโรงเรียนแพทย์แห่งแรกของประเทศไทย ก่อนพัฒนามาเป็นคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดลในปัจจุบัน และมีรายชื่ออยู่ในกลุ่มโรงเรียนแพทย์ในประเทศที่แพทยสภารับรอง
ทันตแพทยศาสตร์แห่งแรกของไทย คณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
วันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2483 จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยประกาศจัดตั้ง “แผนกทันตแพทยศาสตร์” เป็นแผนกอิสระ โดยมีพันเอก หลวงวาจวิทยาวัฑฒน์เป็นหัวหน้าแผนก จึงถือเป็นจุดเริ่มต้นของการจัดการศึกษาทันตแพทยศาสตร์ระดับมหาวิทยาลัยในประเทศไทย
ต่อมาใน พ.ศ. 2486 แผนกทันตแพทยศาสตร์ได้รับการยกฐานะเป็นคณะทันตแพทยศาสตร์ ปัจจุบันคณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยอยู่ในรายชื่อสถาบันการศึกษาที่ทันตแพทยสภาให้การรับรอง โดยการรับรองจะระบุช่วงปีการศึกษาที่นิสิตเข้าเรียน
เภสัชศาสตร์แห่งแรกของไทย คณะเภสัชศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
การศึกษาเภสัชศาสตร์ในประเทศไทยเริ่มต้นจาก “โรงเรียนปรุงยา” ซึ่งก่อตั้งเมื่อวันที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2456 วันดังกล่าวถือเป็นทั้งวันสถาปนาคณะเภสัชศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และจุดเริ่มต้นของการศึกษาวิชาชีพเภสัชกรรมในประเทศไทย
โรงเรียนปรุงยาได้รับการพัฒนาและปรับเปลี่ยนโครงสร้างตามระบบการศึกษาของประเทศ ก่อนมาเป็นคณะเภสัชศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในปัจจุบัน ผู้สมัครควรตรวจสอบทั้งการรับรองสถาบันผลิตบัณฑิตและการให้ความเห็นชอบหลักสูตรจากสภาเภสัชกรรมให้ตรงกับปีที่เข้าศึกษา
สัตวแพทยศาสตร์แห่งแรกของไทย คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ประวัติการศึกษาด้านการรักษาสัตว์ของไทยมีมาก่อนการศึกษาในระดับมหาวิทยาลัย เช่น การอบรมวิชาสัตวแพทย์ให้แก่เจ้าหน้าที่ของรัฐ และการจัดตั้งโรงเรียนอัศวแพทย์ทหารบกใน พ.ศ. 2454
แต่หากพิจารณาการศึกษาสัตวแพทยศาสตร์ระดับปริญญา จุดเริ่มต้นอยู่ที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยจัดตั้งแผนกสัตวแพทยศาสตร์ใน พ.ศ. 2478 เปิดรับนิสิตเตรียมสัตวแพทย์รุ่นแรก และเริ่มสอนวิชาสัตวแพทยศาสตร์ใน พ.ศ. 2480
สรุป 4 สถาบันแห่งแรกของไทย
| วิชาชีพ | สถาบันต้นกำเนิด | ปีเริ่มต้น | ระยะเวลาการเรียน | สภาวิชาชีพ |
|---|---|---|---|---|
| แพทยศาสตร์ | โรงเรียนศิริราชแพทยากร | 2433 | 6 ปี | แพทยสภา |
| ทันตแพทยศาสตร์ | แผนกทันตแพทยศาสตร์ จุฬาฯ | 2483 | 6 ปี | ทันตแพทยสภา |
| เภสัชศาสตร์ | โรงเรียนปรุงยา | 2456 | 6 ปี | สภาเภสัชกรรม |
| สัตวแพทยศาสตร์ระดับปริญญา | แผนกสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาฯ | 2478 | 6 ปี | สัตวแพทยสภา |
ก่อนสมัครต้องตรวจสอบอะไรบ้าง?
ชื่อเสียงหรือความเก่าแก่ของมหาวิทยาลัยไม่สามารถใช้แทนสถานะการรับรองหลักสูตรได้ ก่อนสมัครควรตรวจสอบข้อมูลต่อไปนี้
- ชื่อหลักสูตรและปีที่ปรับปรุงหลักสูตร
- ปีการศึกษาที่เริ่มเข้าเรียน
- ช่วงเวลาที่สภาวิชาชีพให้การรับรอง
- เงื่อนไขที่ระบุในประกาศรับรอง
- สถานะว่าได้รับการรับรอง อยู่ระหว่างพิจารณา หรือสิ้นสุดระยะเวลารับรองแล้ว
บทสรุป
จุดเริ่มต้นของแพทยศาสตร์ไทยอยู่ที่โรงเรียนศิริราชแพทยากร ส่วนทันตแพทยศาสตร์ เภสัชศาสตร์ และสัตวแพทยศาสตร์ระดับปริญญามีจุดเริ่มต้นเชื่อมโยงกับจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อย่างไรก็ตาม ผู้สมัครต้องตรวจสอบประกาศของสภาวิชาชีพให้ตรงกับหลักสูตรและปีการศึกษาของตนทุกครั้ง
ที่มาและเอกสารอ้างอิง
- คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล. “ประวัติโรงพยาบาลศิริราช” อ่านข้อมูลต้นฉบับ
- แพทยสภา. “โรงเรียนแพทย์ในประเทศที่แพทยสภารับรอง” ข้อมูล ณ วันที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2568 ตรวจสอบรายชื่อ
- คณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. “ประวัติความเป็นมา” อ่านข้อมูลต้นฉบับ
- ทันตแพทยสภา. “สถาบันการศึกษาที่ทันตแพทยสภาให้การรับรอง” ข้อมูล ณ วันที่ 29 พฤษภาคม พ.ศ. 2569 ตรวจสอบรายชื่อ
- คณะเภสัชศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. ข้อมูลประวัติการก่อตั้งโรงเรียนปรุงยา อ่านข้อมูลต้นฉบับ
- จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. “งานครบรอบการสถาปนาคณะเภสัชศาสตร์ จุฬาฯ” อ่านข้อมูลเพิ่มเติม
- สภาเภสัชกรรม. “การศึกษาเภสัชศาสตร์ การรับรองสถาบัน หลักสูตร และปริญญา” ตรวจสอบประกาศ
- คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. “ประวัติคณะสัตวแพทยศาสตร์” อ่านข้อมูลต้นฉบับ
- สัตวแพทยสภา. “ประกาศสัตวแพทยสภาที่ 11/2566 เรื่อง การรับรองปริญญาในวิชาชีพการสัตวแพทย์ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย” อ่านประกาศ
- สัตวแพทยสภา. เอกสารประกาศสัตวแพทยสภาที่ 11/2566 ฉบับเต็ม เปิดเอกสาร PDF