หน้าแรก คลังความรู้ เรียนต่อ

แพทย์แผนไทย VS แพทย์แผนไทยประยุกต์ แตกต่างกันอย่างไร?

วันที่เวลาโพส 10 กรกฎาคม 69 17:01 น.
อ่านแล้ว 0
P'Jin AdmissionPremium

น้องๆ ที่กำลังเลือกคณะเข้า TCAS หลายคนสับสนกับสองสาขานี้ เพราะชื่อคล้ายกันมาก แต่จริงๆ แล้ว "แพทย์แผนไทย" และ "แพทย์แผนไทยประยุกต์" มีจุดร่วมและจุดต่างที่ชัดเจน AdmissionPremium สรุปให้เข้าใจง่ายๆ ก่อนตัดสินใจ

สองสาขานี้คืออะไร

แพทย์แผนไทยTraditional Thai Medicine

ศาสตร์การแพทย์ที่สืบทอดภูมิปัญญาจากบรรพบุรุษไทยมายาวนาน ใช้แนวคิดพื้นฐานเรื่อง "ธาตุทั้งสี่" คือ ดิน น้ำ ลม ไฟ และความสมดุลของร่างกายในการวินิจฉัยและรักษาโรค เรียนจากคัมภีร์แพทย์แผนไทยโบราณซึ่งส่วนใหญ่เขียนเป็นคำกลอน ต้องอาศัยความเข้าใจภาษาไทยเชิงลึกในการตีความ

แพทย์แผนไทยประยุกต์Applied Thai Traditional Medicine

เกิดจากแนวคิดของนายแพทย์อวย เกตุสิงห์ ที่ต้องการพัฒนาการแพทย์แผนไทยให้มีความเป็นวิทยาศาสตร์และได้รับการยอมรับในระดับสากลมากขึ้น จึงเป็นการผสมผสานองค์ความรู้แผนไทยดั้งเดิมเข้ากับหลักวิทยาศาสตร์การแพทย์แผนปัจจุบัน เช่น กายวิภาคศาสตร์ สรีรวิทยา และการวินิจฉัยโรคแบบปัจจุบัน

4 สาขาหลักของแพทย์แผนไทย

  • เวชกรรมไทย การตรวจวินิจฉัยและรักษาโรคตามทฤษฎีแผนไทย
  • เภสัชกรรมไทย การปรุงยาและผลิตยาสมุนไพร
  • หัตถเวชกรรมไทย / การนวดไทย การบำบัดด้วยมือ เช่น การนวด การประคบ การอบสมุนไพร
  • ผดุงครรภ์ไทย การดูแลหญิงตั้งครรภ์ คลอด และหลังคลอด

เทียบกันชัดๆ ต่างกันตรงไหน

แนวคิดหลัก
แพทย์แผนไทยทฤษฎีธาตุทั้งสี่ ภูมิปัญญาโบราณเป็นแกนหลัก
แพทย์แผนไทยประยุกต์ผสมผสานภูมิปัญญาไทยเข้ากับวิทยาศาสตร์การแพทย์สมัยใหม่
การวินิจฉัย
แพทย์แผนไทยตามคัมภีร์แพทย์แผนไทย
แพทย์แผนไทยประยุกต์ใช้ทั้งทฤษฎีแผนไทยและหลักการวินิจฉัยแบบปัจจุบัน เช่น การวัดความดัน การตรวจร่างกายเชิงวิทยาศาสตร์
การรักษา
แพทย์แผนไทยนวด สมุนไพร ประคบ ตามตำรับดั้งเดิม
แพทย์แผนไทยประยุกต์นวด สมุนไพร ประคบ ร่วมกับความรู้กายวิภาคและสรีรวิทยา ทำงานร่วมกับแพทย์แผนปัจจุบันได้
ระยะเวลาเรียน
แพทย์แผนไทย4 ปี
แพทย์แผนไทยประยุกต์4 ปี
ใบประกอบวิชาชีพ
แพทย์แผนไทยใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบวิชาชีพการแพทย์แผนไทย ครอบคลุมความสามารถด้านเวชกรรมไทย เภสัชกรรมไทย ผดุงครรภ์ไทย และหัตถเวชกรรมไทย
แพทย์แผนไทยประยุกต์ใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบวิชาชีพการแพทย์แผนไทยประยุกต์ ซึ่งเป็นคนละใบและคนละประเภทกับข้างต้น
หน่วยงานกำกับ
แพทย์แผนไทยสภาการแพทย์แผนไทย กำกับดูแลวิชาชีพและออกใบอนุญาต ภายใต้ พ.ร.บ. วิชาชีพการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2556
แพทย์แผนไทยประยุกต์สภาการแพทย์แผนไทยเดียวกัน แต่ขึ้นทะเบียนเป็นผู้ประกอบวิชาชีพคนละประเภท

ข้อควรรู้: ตาม พ.ร.บ. วิชาชีพการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2556 ปัจจุบันมีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพเพียง 2 ประเภท คือ การแพทย์แผนไทย และการแพทย์แผนไทยประยุกต์ ไม่ใช่ใบอนุญาตแยกย่อย 4 ใบตามที่บางแหล่งข้อมูลเก่าระบุ ส่วนตัวเลข "4 สาขา" ที่พบในบางแหล่งนั้นหมายถึงขอบเขตความสามารถภายในใบอนุญาตแพทย์แผนไทยใบเดียว ไม่ใช่จำนวนใบสอบ

13 สถาบันแพทย์แผนไทยประยุกต์ที่สภาการแพทย์แผนไทยรับรอง

การจะสอบใบประกอบวิชาชีพหลังจบการศึกษาได้ ต้องเรียนในสถาบันที่สภาการแพทย์แผนไทยให้การรับรองเท่านั้น ปัจจุบันมี 13 สถาบันที่จัดการศึกษาระดับปริญญาตรี สาขาการแพทย์แผนไทยประยุกต์

  1. มหาวิทยาลัยมหิดลคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล / กรุงเทพมหานคร
  2. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิตคณะแพทยศาสตร์ / ปทุมธานี
  3. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรีคณะการแพทย์บูรณาการ / ปทุมธานี
  4. มหาวิทยาลัยบูรพาคณะสหเวชศาสตร์ / ชลบุรี
  5. มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา วิทยาเขตสมุทรสงครามวิทยาลัยสหเวชศาสตร์ / สมุทรสงคราม
  6. มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวงสำนักวิชาการแพทย์บูรณาการ / เชียงราย
  7. มหาวิทยาลัยมหาสารคามคณะแพทยศาสตร์ / มหาสารคาม
  8. มหาวิทยาลัยนเรศวรคณะสาธารณสุขศาสตร์ / พิษณุโลก
  9. มหาวิทยาลัยพะเยาคณะสาธารณสุขศาสตร์ / พะเยา
  10. มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี / กรุงเทพมหานคร
  11. มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์สำนักวิชาแพทยศาสตร์ / นครศรีธรรมราช
  12. สถาบันพระบรมราชชนก วิทยาลัยการแพทย์แผนไทยอภัยภูเบศรคณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ / ปราจีนบุรี
  13. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์ลำปางคณะแพทยศาสตร์ / ลำปาง

สาขาแพทย์แผนไทย เรียนที่ไหนได้บ้าง

สาขาแพทย์แผนไทยมีเปิดสอนในหลายสถาบันเช่นกัน ตัวอย่างเช่น

  • มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ คณะการแพทย์แผนไทย
  • มหาวิทยาลัยรังสิต คณะการแพทย์แผนตะวันออก
  • วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร หลายจังหวัด ภายใต้สถาบันพระบรมราชชนก
  • มหาวิทยาลัยราชภัฏ และ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล บางแห่ง

หมายเหตุ: รายชื่อสถาบันสาขาแพทย์แผนไทยด้านบนเป็นเพียงตัวอย่างบางส่วน ไม่ใช่รายชื่อครบถ้วนทั้งหมด น้องๆ ที่สนใจควรตรวจสอบรายชื่อสถาบันและหลักสูตรที่ได้รับการรับรองล่าสุดกับ สภาการแพทย์แผนไทย โดยตรงก่อนสมัคร

จบมาทำงานอะไรได้บ้าง

แพทย์แผนไทย

  • รักษาโรคด้วยศาสตร์แผนไทยครบ 4 ด้าน (เวชกรรมไทย เภสัชกรรมไทย หัตถเวชกรรมไทย ผดุงครรภ์ไทย) ในคลินิกและโรงพยาบาล
  • ปรุงยา ผลิต และจำหน่ายยาสมุนไพร รวมถึงควบคุมโรงงานผลิตยาสมุนไพร
  • ดูแลหรือบริหารสปา คลินิกความงาม สถานบริการสุขภาพเชิงการรักษา
  • อาจารย์ นักวิชาการด้านแพทย์แผนไทยในสถาบันการศึกษา
  • เปิดคลินิกแพทย์แผนไทยส่วนตัว เมื่อมีใบประกอบวิชาชีพ

แพทย์แผนไทยประยุกต์

  • ปฏิบัติงานในโรงพยาบาลรัฐและเอกชน ทำงานร่วมกับทีมสหวิชาชีพแผนปัจจุบันได้คล่องตัว
  • งานสาธารณสุขภาครัฐ เช่น นักวิชาการสาธารณสุข (แพทย์แผนไทย) สังกัดกระทรวงสาธารณสุข
  • ดูแลมารดาหลังคลอด เช่น การอยู่ไฟ การนวดกระชับหน้าท้อง การนวดเปิดท่อน้ำนม
  • ปฏิบัติงานในโรงงานผลิตยาสมุนไพรของภาครัฐและเอกชน
  • ประกอบอาชีพอิสระ เช่น เปิดสถานพยาบาล ร้านขายยาสมุนไพร ศูนย์ส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ

จุดต่างเล็กๆ คือ แพทย์แผนไทยประยุกต์มักถูกมองว่าทำงานร่วมกับระบบสาธารณสุขแผนปัจจุบันได้คล่องตัวกว่า เพราะมีพื้นฐานวิทยาศาสตร์การแพทย์เพิ่มเข้ามา ส่วนแพทย์แผนไทยจะเด่นด้านการรักษาเชิงภูมิปัญญาดั้งเดิมแบบครบวงจรทั้ง 4 ด้าน

เลือกยังไงดี

ถ้าน้องๆ ชอบภาษาไทยโบราณ สนใจภูมิปัญญาไทยแบบดั้งเดิมเป็นหลัก สาขา แพทย์แผนไทย อาจตอบโจทย์มากกว่า

แต่ถ้าอยากมีพื้นฐานวิทยาศาสตร์การแพทย์แผนปัจจุบันควบคู่ไปด้วย เพื่อทำงานร่วมกับทีมสหวิชาชีพในโรงพยาบาลได้สะดวกขึ้น สาขา แพทย์แผนไทยประยุกต์ ก็เป็นตัวเลือกที่น่าสนใจไม่แพ้กัน

ที่สำคัญคือทั้งสองสาขานี้ไม่มีใครเหนือกว่าใคร เป็นเพียงแนวทางการเรียนที่ต่างมุมกัน น้องๆ ควรเลือกจากความชอบส่วนตัวและเป้าหมายอาชีพของตัวเองเป็นหลัก

แหล่งที่มา

  • ศูนย์นวัตกรรมการแพทย์แผนไทย TTMIC ประวัติ ศ.นพ.อวย เกตุสิงห์ — ttmic.co.th
  • คณะการแพทย์บูรณาการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี นิยามแพทย์แผนไทยประยุกต์ — im.rmutt.ac.th
  • ราชกิจจานุเบกษา ข้อบังคับสภาการแพทย์แผนไทยว่าด้วยการขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาต 17 มิถุนายน 2557 — ratchakitcha.soc.go.th
  • คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล การแพทย์แผนไทยประยุกต์ — rama.mahidol.ac.th
  • คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร หลักสูตรการแพทย์แผนไทยประยุกต์บัณฑิต — fph.nu.ac.th
  • สภาการแพทย์แผนไทย — thaimed.or.th

คนอื่นๆอ่านเรื่องนี้ แล้วมักจะอ่านเรื่องต่อไปนี้ต่อ