รู้ก่อนเลือกคณะ
การตลาด PR โฆษณา แบรนด์ — 4 สายที่มักถูกเรียกรวมกัน แต่ทำคนละอย่าง
ถ้าน้องกำลังจะเลือกคณะเพราะ “อยากทำงานสายการตลาด” พี่อยากให้อ่านอันนี้ก่อนนะคะ
ถ้าน้องบอกพี่ว่า “อยากทำงานสายการตลาด” พี่จะถามกลับทันทีว่า — อยากทำอันไหนคะ?
เพราะคำนี้รวมงานอย่างน้อย 4 แบบ ที่ใช้ทักษะคนละชุดกันเลย บางสายต้องนั่งอ่านตัวเลขทั้งวัน บางสายต้องคิดงานครีเอทีฟ บางสายอาจต้องพร้อมรับมือเมื่อองค์กรเผชิญวิกฤต และหลายมหาวิทยาลัยก็เปิดสอนคนละหลักสูตรด้วยซ้ำ
สองสายนี้เริ่มจากรากเดียวกัน
ปีที่คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาฯ ตั้งขึ้น โดยช่วงแรกเปิดสอนเฉพาะสาขาการประชาสัมพันธ์
ที่มา: เว็บไซต์คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาฯปีที่เพิ่มสาขาการโฆษณาเข้าไปในภาควิชาเดียวกัน ทำให้ PR กับโฆษณาอยู่ภาควิชาเดียวกันมาจนถึงทุกวันนี้
ที่มา: เว็บไซต์คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาฯการตลาด: คนที่ตอบว่า “ขายอะไร ให้ใคร ราคาเท่าไร”
ในหลายองค์กร สายนี้รับผิดชอบการวางกลยุทธ์ทางการตลาด ตั้งแต่วิจัยตลาด ตั้งราคา เลือกช่องทางขาย ไปจนถึงเข้าใจพฤติกรรมผู้บริโภค แม้บางองค์กรอาจแยกงานบางส่วน เช่น การพัฒนาสินค้า ออกเป็นอีกทีมหนึ่ง
วัดผลด้วย KPI ทางธุรกิจ เช่น ยอดขาย ส่วนแบ่งตลาด หรือการเติบโตของฐานลูกค้า ถ้าน้องชอบตัวเลขและชอบคิดว่า “ทำไมคนถึงตัดสินใจซื้อ” สายนี้ใช่เลย
โฆษณา: คนที่ทำให้คนจำได้
โฆษณาคือการสื่อสารผ่านสื่อที่เสียค่าใช้จ่าย (Paid Media) แต่งานจริงไม่ได้มีแค่ซื้อสื่อ หลักสูตรสาขาการโฆษณาและการสื่อสารตราสินค้าของจุฬาฯ ครอบคลุมตั้งแต่การสื่อสารตราสินค้า พฤติกรรมผู้บริโภค การวางแผนสื่อ การตลาดดิจิทัล การจัดการตราสินค้า ไปจนถึงงานวิจัย โดยการวางแผนสื่อเป็นเพียงส่วนหนึ่งเท่านั้น
งานจริงยังมีทั้งครีเอทีฟ เขียนบท กำกับศิลป์ และโปรดักชัน
ประชาสัมพันธ์: คนที่ดูแลว่า “คนอื่นพูดถึงเรายังไง”
โดยทั่วไป PR เน้น Earned Media มากกว่า Paid Media คือทำให้สื่อและผู้คนพูดถึงเราเอง ไม่ได้ซื้อพื้นที่ แต่ในหลายกรณีปัจจุบันก็ใช้ Sponsored Content และอินฟลูเอนเซอร์ร่วมด้วย
งานที่หนักที่สุดของสายนี้คือตอนองค์กรเจอวิกฤต
แบรนด์: คนที่ตอบว่า “ถ้าแบรนด์นี้เป็นคน จะเป็นคนแบบไหน”
สายนี้มักให้ความสำคัญกับผลลัพธ์ระยะยาวมากกว่าผลของแคมเปญเดียว
จากการสำรวจหลักสูตรมหาวิทยาลัยไทยหลายแห่ง ยังไม่พบหลักสูตรปริญญาตรีที่ใช้ชื่อ Branding เป็นสาขาเดี่ยว โดยทั่วไปมักอยู่ในหลักสูตรโฆษณา การสื่อสารแบรนด์ หรือการตลาด
อย่าเลือกจากคำที่ฟังดูเท่ เลือกจากคำถามที่น้องอยากใช้เวลาทั้งชีวิตไปตอบมัน
แล้ว Communications อยู่ตรงไหน?
Communications ไม่ใช่สายที่ 5 นะคะ ในหลายมหาวิทยาลัย Communications เป็นกลุ่มสาขาที่ครอบคลุมหลายแขนง โดยตัวอย่างเช่นที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ครอบคลุมประชาสัมพันธ์ โฆษณา วารสารสนเทศ และภาพยนตร์ เป็นต้น
ถ้าเปรียบเป็นบ้าน Communications คือหลังคา ส่วนอีก 3 สายคือห้องข้างใน
แล้วน้องควรเลือกยังไง
ข้อสังเกตที่ช่วยได้: โดยทั่วไปในมหาวิทยาลัยไทยหลายแห่ง สายการตลาดจะได้ปริญญาบริหารธุรกิจบัณฑิต ส่วน PR โฆษณา และแบรนด์ มักได้นิเทศศาสตรบัณฑิต
ชื่อคณะต่างกันไปแต่ละที่ ให้น้องดูรายละเอียดหลักสูตรจากประกาศของมหาวิทยาลัยโดยตรงจะแม่นที่สุด
สรุปจากพี่
ลองถามตัวเองว่า น้องอยากใช้เวลาไปกับคำถามข้อไหนมากที่สุดคะ
- ทำไมคนถึงซื้อ
- ทำยังไงให้คนจำได้
- ทำยังไงให้คนพูดถึงเราในทางที่ดี
- แบรนด์นี้ควรเป็นคนแบบไหน
คำถามที่น้องตอบแล้วรู้สึกตื่นเต้นที่สุด จะพาน้องไปถูกสายเองค่ะ พี่เชียร์เต็มที่นะคะ
แหล่งอ้างอิง
- ภาควิชาการประชาสัมพันธ์ คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ใช้อ้างอิง: การก่อตั้งคณะปี พ.ศ. 2517 ที่เปิดสอนเฉพาะสาขาการประชาสัมพันธ์ก่อน และการเพิ่มสาขาการโฆษณาในปี พ.ศ. 2522 ซึ่งปัจจุบันคือสาขาการโฆษณาและการสื่อสารตราสินค้า commarts.chula.ac.th — ภาควิชาการประชาสัมพันธ์
- โครงสร้างหลักสูตรนิเทศศาสตรบัณฑิต (หลักสูตรไทย) คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ใช้อ้างอิง: ชื่อปริญญานิเทศศาสตรบัณฑิต และขอบเขตสาขาที่อยู่ภายใต้คณะเดียวกัน เช่น การประชาสัมพันธ์ การโฆษณาและการสื่อสารตราสินค้า วารสารสนเทศและสื่อใหม่ และศิลปะภาพยนตร์ commarts.chula.ac.th — หลักสูตรนิเทศศาสตรบัณฑิต
- ภาควิชาการตลาด คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ใช้อ้างอิง: ขอบเขตการเรียนการสอนด้านการตลาด ทั้งความเข้าใจผู้บริโภค การสร้างคุณค่า และการวางกลยุทธ์ cbs.chula.ac.th — ภาควิชาการตลาด
- หลักสูตรบริหารธุรกิจบัณฑิต (บธ.บ.) คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ใช้อ้างอิง: ชื่อปริญญาบริหารธุรกิจบัณฑิตของสายการตลาด cbs.chula.ac.th — หลักสูตรปริญญาตรี
ข้อความเกี่ยวกับหลักสูตรที่ใช้ชื่อ Branding มาจากการสำรวจหน้าหลักสูตรบนเว็บไซต์ทางการของมหาวิทยาลัยไทยหลายแห่งโดยกองบรรณาธิการ ซึ่งเป็นการสำรวจบางส่วน ไม่ครอบคลุมทุกมหาวิทยาลัย · ข้อมูลหลักสูตรและชื่อปริญญาตรวจสอบเมื่อเดือนกรกฎาคม 2569 หลักสูตรอาจมีการเปลี่ยนแปลง น้องควรตรวจสอบจากประกาศล่าสุดของแต่ละมหาวิทยาลัยอีกครั้ง
